یشنهاد تشکیل منطقه ویژه اقتصادی لاوان از سوی وزارت نفت ایران در سال 1388 به دولت ارائه و در تیر ماه 1389از سوی دولت به تصویب رسید. ابتدا این منطقه به شرکت پالایش و پخش فراورده های نفتی واگذار شد که پس از روی کار آمدن دولت تدبیر و امید، منطقه ویژه اقتصادی لاوان از این شرکت به شرکت ملی نفت واگذار شد. پس از آن با دستور مهندس جوادی، مدیرعامل شرکت ملی نفت، بررسی جامع از چگونگی نیاز این منطقه به نیروی انسانی و تعیین ساختار جدید با هدف گسترش و توسعه روزافزون منطقه ویژه اقتصادی لاوان در دستور کار قرار گرفت.

در این میان تبدیل جزیره لاوان به منطقه ویژه اقتصادی، این امکان را فراهم آورده است که این جزیره از یک منطقه عملیاتی و صنعتی به رویکردی اقتصادی تغییر شکل دهد و پیش بینی می شود در آینده ای نزدیک با استفاده از همه ظرفیت ها و قابلیت های موجود در موقعیت جغرافیایی این منطقه، رشد و توسعه چشمگیر این جزیره در تمام ابعاد اقتصادی و اجتماعی رقم زده شود. در حال حاضر جزیره لاوان مرکز عملیاتی تولید این سه میدان نفتی است؛ مناطقی که دارای تاسیسات زیربنایی بهره برداری، مخازن ذخیره و اسکله صادراتی، تاسیسات جانبی و تعمیراتی، انبارها، تاسیسات مسکونی و اجتماعی و فرودگاه مخصوص برای پشتیبانی هستند.

در حال حاضر گرایش های کاری موجود در جزیره لاوان از سوی دولت ایران مشخص شده با این وجود زمینه های دیگری نیز برای توسعه برخی گرایش ها در این جزیره وجود دارد، به عنوان مثال هم اکنون این جزیره می تواند کانون سازندگان و وارد کنندگان ماشین آلات مرتبط با صنایع نفت، گاز، پتروشیمی و پالایش و پخش باشد.

 

لاوان، جزیره ای مرجانی مربوط به دوره چهارم زمین شناسی است که در فاصله 18 کیلومتری بندر مقام در سواحل جنوبی کشور در استان هرمزگان واقع شده است. این جزیره با طول حدود 24 کیلومتر و عرض تقریبی 5/4 کیلومتر دارای مساحتی بالغ بر 85 کیلومتر مربع است و دارای جمعیتی بومی بالغ بر 2000 نفر بومی است. درجه حرارت این جزیره در تابستان بین 37 تا 45 درجه سانتیگراد و در زمستان بین 10 تا 25 درجه سانتیگراد است. میزان رطوبت نسبی لاوان نیز در تابستان 80 تا 95 درصد و در زمستان 10 تا 30 درصد است.

 

تنوع اقلیمی و خصوصیات جغرافیایی جزیره لاوان به ویژه طبیعت بکر و دست نخورده آن، جاذبه های فراوانی ایجاد میکند که علاوه بر تقویت انگیزه ها برای رونق دادن به صنعت توریسم، تمایل جدی را برای سرمایه گذاری در حوزه های مختلف اقتصادی مانند انرژی، شیلات و آبخیزداری که گرایش های سه گانه منطقه ویژه اقتصادی لاوان می باشد، برمی انگیزد.

 

این جزیره با وسعتی معدل 85 کیلومتر مربع در دل آبهای نیلگون خلیج همیشه فارس خودنمایی می کند.محرومیت های موجود در این جزیره ایجاب می کند که با ایجاد زیرساخت های مورد نیاز، زمینه های حرکت جدی به سوی عمران و آبادانی آن ایجاد شود. در این راستا شرکت ملی پالایش و پخش فراورده های نفتی ایران قدم های موثری را برای زدودن گرد محرومیت از چهره این بخش عزیز از جغرافیای میهن اسلامی برداشته و اقدامات ارزنده ای را در حوزه های مختلف عمرانی،فرهنگی،آموزشی،ورزشی،رفاهی و تفریحی به انجام رسانیده و به بخشی از مسئولیت اجتماعی خود عمل کرده است

دسترسی آسان و کم هزینه به آب های سرزمینی و آزاد دنیا که زمینه مساعدی برای سهولت واردات و صادرات کالا و توسعه تجارت محسوب می شود، ایجاد تسهیلات قابل ملاحظه و حذف بروکراسی اداری در زمینه ورود و خروج کالا از منطقه اقتصادی لاوان، استفاده از معافیت های قانونی در حوزه اعتبارات اسنادی مربوط به قانون تشکیل و اداره مناطق ویژه اقتصادی کشور مصوب مجلس شورای اسلامی ایران، امکان انتقال کالا از کلیه گمرکات و مرزهای ورودی کشور به منطقه ویژه اقتصادی لاوان به شیوه ترانزیت خارجی بدون پرداخت حقوق و عوارض گمرکی و سود بازرگانی، امکان ارسال مستقیم کالا از کشورهای خارجی به منطقه ویژه اقتصادی لاوان بدون رویه گمرکی، سطح بالای امنیت و آرامش اجتماعی، امکان برخورداری از نیروی کار جوان، امکان ایجاد مرکز خدمات رسانی پشتیبانی و رفاهی به سکوها و حوزه های نفتی پیرامون، هزینه بسیار مناسب تامین زمین جهت ایجاد مراکز سرمایه گذاری در مقایسه با جزایر مشابه، انتخاب منطقه ویژه اقتصادی لاوان به عنوان قطب دوم پتروشیمی کشور و وجود جاذبه های فراوان گردشگری از جمله سواحل زیبای ماسه ای و صخره ای به طول 35 کیلومتر و اقلیم زیبای جزیره در فصول مختلف سال از دیگر امتیازهای موجود در منطقه ویژه اقتصادی لاوان به شمار می آید.

طی یک سال گذشته با توجه به وجود پتانسیل های بسیار مناسب در این جزیره و تلاش های مسئولان منطقه ویژه اقتصادی لاوان، چندین سازمان دولتی، شبه دولتی و خصوصی با حضور در این جزیره و بازدید از زیرساخت  های موجود در منطقه نسبت به سرمایه گذاری در لاوان اعلام آمادگی کردند که از جمله می توان به بازدیدهای محمد سعیدی کیا، رئیس بنیاد مستضعفان، دکتر عبدالله دن، رییس دانشگاه آزاد واحد بندر لنگه، جاسم جادری، استاندار هرمزگان و مدیران شرکت سیمان رفسنجان اشاره کرد.

 پتانسیل های موجود در منطقه ویژه اقتصادی لاوان به قدری متنوع و گسترده است که می تواند علاوه بر سرمایه گذاران داخلی پذیرای سرمایه گذاران خارجی نیز باشد و نظر به پیشرفت مذاکرات هسته ای ایران و گروه 1+5 و صدور بیانیه لوزان و افزایش احتمال لغو تحریم ها، به نظر می رسد به زودی با رفع موانع شاهد حضور و تمایل شرکت ها و سرمایه گذاران خارجی در لاوان باشیم.

ویژگی مهم دیگر در جزیره لاوان بحث گردشگری است. امروزه می توان در کنار صنایع موجود انرژی صنعت گردشگری را هم رونق داد.صنعت توریسم پس از صنایع نفت و خودروسازی، سومین صنعت درآمدزای هزاره جدید محسوب می شود. پیش بینی می شود در آینده به نخستین رتبه درآمدزایی در سطح جهان تبدیل شود. به همین دلیل است که نظریه پردازان اقتصاد جهان اهتمام ویژه خود را به این صنعت معطوف داشته اند و کشورهای مختلف تلاش می کنند در این فرصت نوین سرمایه گذاری مناسبی داشته باشند

وجود بزرگترین تالاب بین المللی ایران در کنار جزیره لاوان یک فرصت مناسب برای حضور توریست در منطقه ویژه اقتصادی لاوان است. از سوی دیگر طی چند دهه اخیر به دلیل نفتی بودن جزیره لاوان، سواحل این جزیره کاملا دست نخورده باقی مانده است، بنابراین یکی از جاذبه های دیگر گردشگری این جزیره سواحل بسیار زیبای آن است. در حال حاضر امکانات زیر بنایی لازم برای توسعه صنعت توریسم در این جزیره فراهم شده و سرمایه گذاران خارجی نیز می توانند در این مسیر قرار گیرند.

منبع:شورای عالی مناطق آزاد تجاری-صنعتی و ویژه اقتصادی/مناطق ویژه/لاوان